بهداشت ،ایمنی و محیط زیستH.S.E

ساعت ۱٠:۳٠ ‎ق.ظ روز شنبه ٢٠ خرداد ،۱۳۸٥

فضاهای بسته confined space

•محیط های محصور مکانهایی هستند که محل ورود آن به اندازه یک فرد می باشد ونمی توان داخل آن توقف دائم وطولانی مدت داشت برای ورود به این مکانها حتما اخذ مجوز مربوطه الزامیست

•اگر میزان اکسیژن کمتر از 19.5% درصد باشد استفاده از دستگاه هوای فشرده الزامیست.

مثالهای از فضاهای بسته

مخازن
ورودی ها manhole
دیگهای بخار
کوره ها
مجراهای فاضلاب
سیلو ها
قیف ها
اطاقهای کنترل برق
معادن زیر زمینی
داخل لوله ها وکانالها
مجاری سیستم های تهویه
تونل ها
انبار های مسقف مواد شیمیایی
گودالها وچاله ها

خطرات بالقوه در فضاهای محصور

کمبود اکسیژن کمتر از 19.5%
گازهای سمی یا آتش گیر و گازهایی که جایگزین اکسیژن شده اند
وسایل متحرک وگردنده که برق آنها قطع نشده باشد
ورودی وخروجی هایی که blank نشده یا بسته نشده باشند
باقیمانده فراورده های قبلی گاز ،مایع وبخار
لغزیدن ،افتادن یا سقوط به داخل فضاهای محصور
کمبود نور و روشنایی
حرارت وگرما
بوی نامطبوع
برق گرفتگی

تعاریف

•حد پایین انفجار L.E.L

•حد بالای انفجار U.E.L

•حد تماس زمانی بلند مدت 8 ساعته LTEL

•حد تماس زمانی کوتاه مدت15 دقیقه STEL

گاز	فرمول	LEL	UEL
هیدروژن	h2	4	75.6
متان	ch4	5	15
اتان	c2h6	3	15.5
پروپان	c3h8	2	9.5
بوتان	c4h10	1.5	8.5
استیلن	c2h2	2.0	82
اتیلن	c2h4	2.7	34

مثال برای متان

حد پایین انفجار برای متان 5% است یعنی اگر گاز متان با 95% هوا مخلوط شود و در معرض حرارت باشد قابلیت انفجار دارد

حد بالای گاز متان UEL معادل 15% می باشد که اگر با 85%هوا مخلوط شود و در معرض حرارت باشد قابلیت انفجار دارد

کمترین حد قابل انفجارLEL
بیشترین حد قابل انفجار UEL

Upper explosive limit -UEL

TOO Rich بسیار زیاد -اشباع

Methan (ch4)

In air

Explosive Envelop آماده انفجار

(Explosive rang)

Lower explosive

Limit-LEL

TOO lean کم- رقیق

اندازه گیری گازها قبل از ورود نفر

گاز	ورود بدون استفاده از تجهیزات تنفسی	ورود با استفاده از تجهیزات تنفسی مناسب	ورود مطلقا ممنوع تا purge کامل و آزمایش مجدد
L.E.L	<1 %	1 to 10 %	>10 %
h2s	<1 ppm	1 to 20 ppm	>20 ppm
co	< 1 ppm	1 to 250 ppm	> 250 ppm

علائم ناشی از قرار گرفتن در اتمسفر با اکسیژن کم

غلظت	علائم
19.5%	حداقل میزان اکسیژن قابل قبول
15-19%	کاهش قدرت فعالیت و عدم هماهنگی در حرکات
12-14%	افزایش تعداد تنفس وقدرت تشخیص کم
10-12%	افزایش تعداد نفسها وضربا ن قلب و آبی شدن رنگ لبها
8-10%	از دست دادن قدرت تفکر ضعف شدید حالت تهوع استفراغ وبیهوشی
6-8%	در 8 دقیقه مرگ در 6 دقیقه 50% احتمال زنده ماندن و4-5 دقیقه امکان احیا وجود دارد
4-6%	در 40 ثانیه کما بیهوشی ومرگ

وضعیت های خطرناک

به دلایل مختلف ممکن است مقدار اکسیژن در فضاهای محصور کم یا اصلا وجود نداشته باشد

Purge کردن با گاز خنثی مانند نیتروژن
جایگزینی با گازهای دیگر از واحد های مجاور
کمبود اکسیژن بخاطر اکسید شدن (زنگ زدن ) فلزات داخل محوطه های محصور
کمبود اکسیژن بخاطر آتش ،جوشکاری وبرشکاری

کمبود اکسیژن به عنوان بزرگترین عامل خطر در محوطه های محصور به حساب می آید

تهویه

قبل از شروع و در طول مدت کار در محوطه های محصور باید عمل تهویه بخوبی انجام شود

کاربرد فنهای الکتریکی جهت تهویه در محیط های محصور که قبلا محتوی گاز ،مایعات نفتی ویا مواد شیمیایی بوده است ممنوع می باشد

فن هایی که با فشار هوا کار میکنند برای این کار مناسب هستند .

روشنایی

برای تامین روشنایی در محوطه های محصور که محتوی گاز،مایعات نفتی یامواد شیمیایی بوده است باید از وسایل ضد جرقه flame proof استفاده نمودجریان برق حتما از نوع مستقیم DC باشد .

هرگز از ماسکهای تنفسی معمولی برای کار در فضاهای بسته استفاده نکنید

از ماسکهای تامین کننده هوا SCBA –BA استفاده نمایید

شخص standby باید ارتباط خود را به هر طریق با فردی که داخل است حفظ کند ،خواه با مشاهده، شفاهی یا رادیو بیسیم

Rescue and Emergency procedures

دوره های امداد ونجات را فرا گرفته ووسایل مربوطه را نیز آماده داشته باشید

بطور خلاصه موارد ایمنی فضاهای بسته عبارتند از :

پایش هوای داخلTesting and monitoring

تهویهVentilating

وسایل حفاظت فردیPersonal protection (PPE)

ارتباطاتCommunication

روشناییLighting

موانع وحفاظ هاBarriers and shields